Interesującym zagadnieniem jest to, gdzie próchnica powstaje najczęściej. Zarówno praktyka, jak i statystyki pokazują, że najbardziej narażone są trudno dostępne miejsca w jamie ustnej i na zębach – dołki i bruzdy na powierzchniach żujących, powierzchnie styczne między zębami, przyszyjkowa część zęba przy dziąsłach, a w przypadku odsłoniętych korzeni również ich powierzchnia. Gromadząca się w tych miejscach płytka nazębna tworzy idealne środowisko do rozwoju próchnicy.

W potocznym języku mówimy po prostu o próchnicy zębów, jednak z medycznego punktu widzenia wyróżnia się kilka jej typów. W zależności od zajętej tkanki rozróżniamy próchnicę szkliwa, która na wczesnym etapie bywa odwracalna, próchnicę zębiny, która rozprzestrzenia się szybciej, oraz próchnicę cementu, występującą na odsłoniętych korzeniach zębów. Ze względu na tempo rozwoju może to być próchnica ostra, postępująca szybko i mająca jasne, żółtawe zabarwienie, lub próchnica przewlekła, rozwijająca się wolniej i charakteryzująca się ciemną zmianą próchnicową. Istnieje również próchnica zatrzymana, która przestała się rozwijać i ma twarde, pigmentowane dno.

Biorąc pod uwagę stosunek do miazgi zęba, wyróżniamy próchnicę powierzchowną, średnią, głęboką – zlokalizowaną blisko miazgi – oraz próchnicę, która już do niej dotarła. Istotny jest także przebieg próchnicy w zębinie – może to być próchnica podminowująca, rozprzestrzeniająca się głównie pod szkliwem, lub próchnica penetrująca, która szybko postępuje w kierunku miazgi. Próchnica może pojawić się na nieuszkodzonym zębie jako tzw. próchnica pierwotna, obok wypełnienia jako próchnica wtórna lub nawet pod wypełnieniem – próchnica nawrotowa, będąca często skutkiem niedostatecznego leczenia.

Kluczowym elementem profilaktyki próchnicy jest prawidłowa higiena jamy ustnej – zarówno domowa, jak i profesjonalna – oraz regularna opieka profilaktyczna. Regularne szczotkowanie zębów, stosowanie szczoteczek międzyzębowych i nici dentystycznej, ograniczenie spożycia słodyczy oraz regularne wizyty u stomatologa to podstawowe kroki w utrzymaniu zdrowego uzębienia. Im wcześniej próchnica zostanie wykryta, tym leczenie jest prostsze – a w efekcie także tańsze. Przy odpowiedniej pielęgnacji i regularnej profilaktyce można całkowicie zapobiec jej powstawaniu. Próchnica bowiem nie boli, dlatego wizyty u dentysty i wczesna diagnostyka są tak ważne!